CHP’li Tacettin Bayır, Müracaatının son günü dün olan Genel Sağlık Sigortası Prim Borçlarının Affı için, Kanun Teklifi Verdi

                                                           29 Eylül 2015

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun Teklifim Gerekçesiyle birlikte ekte bilgilerinize arz olunur.        

Tacettin BAYIR

                                                                                              İzmir Milletvekili

GENEL GEREKÇE

Sosyal Güvenlik Reformu adı altında zorunlu hale getirilen Genel sağlık sigortası, bilindiği gibi 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Sistemin amacı tüm vatandaşların sağlık haklarından yararlanmasını sağlamak olarak düşünülmüştür. Bu kapsama dahil olanların devlet hastaneleri, eczaneler, sağlık ocakları, özel hastaneler ve sağlık merkezleri gibi birçok sağlık kuruluşundan  hizmet alması amaç edinilmiştir. Genel Sağlık sigortası Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı olarak çalışan veya çalışmayan herkesin sağlık sigortası kapsamına almaktadır. Bu sistemin işleyişinde belirli kişilerin tüm sağlık hizmetlerini ücretsiz olarak karşılarken bazı kişilerin sağlık hizmetlerini ise belirli prim ödemeleri karşılığında sağlamaktadır.

Genel sağlık sigortasının kişiler sunduğu haklardan ücretsiz olarak yararlan kesim sigortalı olarak çalışanlar, istekleri üzerine sigorta yaptıranlar, herhangi bir kuruluştan emekli olanlar, 18 yaşından küçük olanlar ve bu kişilerin yakınları yararlanmaktadır. Bunun yanı sıra gelir testinden geçen fakir insanlarda genel sağlık sigortasından ücretsiz olarak yararlanmaktadırlar.  Ancak çalışma koşulları, işverenin sigortasız ve kaçak çalıştırma yoluna gitmesi nedeniyle birçok vatandaşımızın sigorta primi ödenmemekte ve sağlık hizmetinden yararlanamamaktadır.

AKP hükümeti 6552 sayılı Torba Yasa'da yer alan Genel Sağlık Sigortasına ilişkin prim affı düzenlemesini vatandaşlarımıza sanki bir lütuf gibi sunmuştur. Genel anlamda bu düzenlemeyle vatandaşlarımız Genel Sağlık Sigortası kapsamında gelir testlerine tabi tutulmakta, gelir testi sonucuna göre birçok vatandaşımız ödeyemeyecekleri oranda borçlandırılmaktadır.

            Gelir tespitinde aile fertlerinin bütün harcamaları, taşınır-taşınmazları ile bunlardan elde edilen toplam geliri dikkate alınmaktadır. Gelir testinde aynı hane içinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyükanne ve büyükbabadan oluşan tüm aile fertleri esas alınmaktadır.

           Yapılan gelir tespitine göre, aile fertlerinin toplam geliri, ailedeki kişi sayısına bölünerek gelir durumu tespit edilmekte ve fertler bu gelir üzerinden Genel Sağlık Sigorta prim ödemek zorunda kalmaktadırlar. Öyle ki asgari ücretin çok altında geliri olan bir aile bireyi, aynı hanede geliri asgari ücretin 3-5 katı olan bireyin prim borcunu ödemek zorunda kalmaktadır. Bu nedenle 5510 sayılı kanunun 80 nci maddesindeki “60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanlar için Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilen aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı”  yerine kişisel gelir olarak düzeltilmesi ve primlerin bu rakamlardan ödenmesi daha doğru olacaktır.

Bir işte çalışmadığı halde zorunlu Genel Sağlık Sigortası kapsamında bulunduğundan ve GSS primi için gelir testini yaptırması gerektiğinden haberi dahi olmayan çoğu kişinin de arasında bulunduğu ve  istatistiklere göre 7 milyon 500 bin kişi adına, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından toplam 11 milyar TL‘den fazla olduğu belirtilen GSS Prim borcu tahakkuk ettirilmiştir. Diğer bir ifadeyle SGK’nın, çalışmayan ve hiçbir sosyal güvencesi bulunmadığı için zorunlu Genel Sağlık Sigortası kapsamında bulunan 7 milyon 500 bin vatandaştan tahsil edemediği toplam 11 milyardan fazla GSS Prim ve gecikme cezası ve gecikme zammı alacağı bulunmaktadır.

Zaten geliri olmadığı ya da düşük olduğu için sıkıntı yaşayan vatandaşlarımız bu kapsamda primlerini ödeyemedikleri için sağlık hizmeti alamayarak mağdur olmaktadır. AKP hükümetlerin yanlış ekonomi politikaları, ürettikleri işsizlik nedeniyle gelirden ve işinden yoksun kalan vatandaşların borçları sürekli olarak artmaktadır. Dolayısıyla sağlık gibi insani bir hakkın, vatandaşlara devlet tarafından kesintisiz ve eşit olarak yararlandırılmasını sağlamak gerekmektedir. 

Yine Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının VII.Sağlık, Çevre ve Konut 
A. Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması başlı altındaki 56.  Maddesi söyle demektedir.

‘’Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.

Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek, Devletin ve vatandaşların ödevidir.

Devlet, herkesin hayatını, bedeb ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi arttırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek eleden planlayıp hizmet vermesini düzenler.

Devlet bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir.

Sağlık hizmetlerinin yaygın bir şeklide yerine getirilmesi için kanunla genel sağlık sigortası kurulabilir.

Sosyal devletin gereği olarak, prim borcu olan vatandaşların ekonomik olarak bir nebze rahatlaması ve sağlık hizmetlerinden hemen yararlanabilmesi için yasama görevi yapan biz milletvekillerine de önemli sorumluluk düşmektedir. Bu konu ile ilgili TBMM’de yapılacak kanun değişikliğine destek vererek milletin temsilci olduğumuzu göstermemiz gerekmektedir.

Bu amaçla Anayasayla güvence altına alınan, devletin asli görevlerinden sağlık hizmetlerinden herkesin eşit şekilde yararlanması amacıyla, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yapılacak değişiklikle prim borçlarının bir defaya mahsus olarak af kapsamına alınması için bu kanun teklifini veriyoruz. 

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK

SİGORTASI KANUNU’NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ 

MADDE 1 – 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na geçici madde eklenmiştir.

“Geçici Madde – 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanların bugüne kadarki birikmiş pirim borçlarının bir defaya mahsus affı”

MADDE 2- 5510 Sayılı Kanunun 80 inci Maddesindeki “60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanlar için Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilen aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık” ifadesinde yer alan “aile içindeki gelirin” ibaresi “kişisel gelir” olarak değiştirilmiştir.

MADDE 3– Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4-  Bu kanun hükümlerini bakanlar kurulu yürütür.